Archiwum
Psychika
Zdrowie psychiczne i terapia
Trauma relacyjna – czym jest i jak wpływa na związki?
Rani osoba, od której zależy poczucie bezpieczeństwa — dlatego trauma relacyjna nie zostawia jednej sceny do opowiedzenia, tylko zapis reakcji w ciele. Każdy pojedynczy epizod z osobna wygląda…
Zdrowie psychiczne i terapia
Trauma pokoleniowa – czy dziedziczymy rany po przodkach?
Wnuk nie pamięta wojny dziadka, a mimo to reaguje na trzask drzwi tak, jakby coś mu groziło. W przekazie międzypokoleniowym brakuje środkowego ogniwa: objaw jest, zdarzenia w biografii…
Nurty i eksperymenty
Mroczna triada – jak rozpoznać cechy mrocznej osobowości?
Pierwsze wrażenie zwykle wypada bardzo dobrze i to jest największa trudność. Cechy ciemnej triady — makiawelizm, narcyzm i psychopatia subkliniczna — ujawniają się dopiero tam, gdzie coś tę…
Osobowość i charakter
Syndrom głównego bohatera – na czym polega i u kogo występuje?
Nie ma takiej diagnozy i nikt nie policzył, ilu ludzi dotyczy. A jednak syndrom głównego bohatera opisuje coś, co bliscy wyczuwają wcześniej niż sama osoba: rozmowy, w których…
Zdrowie psychiczne i terapia
Jesienna chandra – skąd się bierze i jak ją pokonać?
O jesiennym spadku formy decyduje nie chłód ani deszcz, tylko ilość światła docierającego do oka. Letni dzień na dworze to nawet 100 000 luksów, a oświetlone mieszkanie zaledwie…
Rozwój osobisty
6 filarów poczucia własnej wartości według Brandena
Samoocena nie jest opinią, którą da się sobie wmówić — to reputacja, jaką masz u samego siebie, i budujesz ją z tego, co faktycznie robisz. Dlatego 6 filarów…
Rozwój osobisty
Rezyliencja – czym jest odporność psychiczna i jak ją budować?
Sprężyna odkształca się pod naciskiem i tylko dlatego może wrócić do kształtu. Rezyliencja działa podobnie: nie chroni przed wytrąceniem z równowagi, lecz rozstrzyga, jak długo się w nim…
Nurty i eksperymenty
Czy psychopata jest mściwy i czy naprawdę planuje zemstę?
Pytanie, czy psychopata jest mściwy, pada zwykle po jednym konflikcie, w którym ktoś zachował się chłodno i wyliczenie. Kłopot w tym, że mściwości nie ma w żadnym z…
Zdrowie psychiczne i terapia
Trauma dumping – kiedy zwierzanie obciąża drugą osobę?
Ta sama historia bywa zwierzeniem albo ciężarem, a decyduje nie jej temat, tylko to, czy słuchacz zdążył się na nią zgodzić. Trauma dumping zaczyna się tam, gdzie nie…
Rozwój osobisty
Co to jest nadzieja i skąd ją czerpać w trudnych chwilach?
O nadziei mówi się zwykle wtedy, gdy nie ma już co robić — i na tym polega największe nieporozumienie wokół niej. Pracuje najmocniej wcześniej, kiedy zostaje jeszcze jedna…
Wartości i sens
Wartości w życiu człowieka – jak poznać swoją hierarchię?
Lista wartości zapisana na kartce prawie nigdy nie zgadza się z tym, jak wygląda tydzień. Kolejność ujawnia się dopiero tam, gdzie trzeba z czegoś zrezygnować: przy nadgodzinach, przy…
Rozwój osobisty
Samoakceptacja – czym jest i jak ją w sobie ćwiczyć?
Po nieudanej rozmowie o pracę jedno zdanie brzmi: nie docenili mnie. Drugie: zabrakło mi doświadczenia w tym obszarze. Różnica nie leży w samej porażce, tylko w tym, czy…
Emocje
Tęsknota – skąd się bierze i jak sobie z nią radzić?
Tęsknota nie mierzy siły uczucia. Mierzy brak — i dlatego potrafi dotyczyć osoby, która krzywdziła, albo etapu życia, który się skończył. Cała różnica leży w tym, co dokładnie…
Rozwój osobisty
Co to jest stres i jak sobie z nim radzić na co dzień?
To samo wydarzenie jedną osobę paraliżuje, a drugą jedynie mobilizuje, bo reakcja rodzi się nie w zdarzeniu, lecz w ocenie, czy mam czym mu odpowiedzieć. Egzamin, rozmowa z…
Wartości i sens
Relatywizm moralny – czy dobro i zło są względne?
Zdanie „to zależy od kultury” brzmi jak rezygnacja z oceny, a nią nie jest. Relatywizm moralny odrzuca wyłącznie tezę, że ta sama norma wiąże każdego człowieka w każdym…
Wartości i sens
Indywidualizm – czym jest i czym różni się od egoizmu?
Spór o to, czy indywidualizm jest tylko ładniejszą nazwą egoizmu, rozstrzyga się nie na poziomie deklaracji, lecz rachunku. Liczy się, kto płaci za podjętą decyzję: jej autor czy…
Rozwój osobisty
Czym jest strefa komfortu i jak z niej wyjść?
Granicę własnej strefy widać nie po nastroju w niedzielny wieczór, tylko po liście sytuacji, z których naprawdę się wycofałeś. Dlatego pytanie, jak wyjść ze strefy komfortu, zaczyna się…
Rozwój osobisty
Cele na nowy rok – jak wybrać takie, których dotrzymasz?
Pierwszy stycznia obniża koszt pierwszego kroku niemal do zera i na tym jego rola się kończy. Utrzymanie zmiany zależy już od stałej godziny w tygodniu, nie od daty…
Osobowość i charakter
Introwertyzm – czym jest i jakie cechy ma introwertyk?
Po dwóch godzinach w gwarze introwertyk milknie nie dlatego, że stracił zainteresowanie rozmową, ale dlatego, że przekroczył swój próg bodźców. Dzień zaczyna bliżej górnej granicy pobudzenia niż osoba…
Osobowość i charakter
Narcyz – kim jest i po jakich cechach go rozpoznać?
Narcyzem nazywa się dziś niemal każdego, kto mówi o sobie za dużo. W opisie klinicznym rozstrzyga jednak nie liczba opowieści o sobie, tylko sztywność wzorca i to, ile…
Emocje
Radość – czym jest ta emocja i jak ją pielęgnować?
Radość trwa sekundy, czasem minuty, i tyle wystarczy, żeby mózg zapamiętał, co ją wywołało. Kłopot w tym, że układ nerwowy mocniej reaguje na sygnały zagrożenia niż na nagrodę,…
Osobowość i charakter
Dorosłość – kiedy naprawdę się zaczyna i co ją definiuje?
O północy w dniu osiemnastych urodzin zmienia się dokładnie jedno: od kogo bank i urząd żądają podpisu. Reszta – własne mieszkanie, własne dochody, decyzje podjęte bez konsultacji –…
Emocje
Poczucie winy – kiedy pomaga, a kiedy zaczyna dręczyć?
Poczucie winy jest przydatne dokładnie tak długo, jak wskazuje konkretne zadanie do wykonania. Gdy szkoda została naprawiona, a emocja wraca codziennie, przestaje być sygnałem i zaczyna pracować na…
Rozwój osobisty
Motywacja do działania – czym jest i skąd ją czerpać?
Motywacja rzadko pojawia się przed pierwszym ruchem – najczęściej przychodzi razem z pierwszym efektem. Dlatego czekanie na chęć przed startem oznacza czekanie bez końca, a jedynym wyjściem zostaje…
Wartości i sens
Dobra intencja – czy zawsze usprawiedliwia czyn?
Zdanie „chciałem dobrze” brzmi jak zamknięcie sprawy, a jest dopiero jej początkiem. Dobra intencja może czynowi dodać wartości albo ją odebrać, ale nie zmienia nazwy tego, co się…
Wartości i sens
Jak odnaleźć sens życia? Przewodnik po ważnym pytaniu
Pytanie o sens życia rzadko pojawia się w spokojnym momencie. Wraca wtedy, gdy rozsypuje się odpowiedź, która wcześniej wystarczała: rola zawodowa, obecność drugiej osoby, jeden wieloletni projekt. Im…
Rozwój osobisty
Cele – jak je wyznaczać, żeby naprawdę je realizować?
Większość celów nie upada z braku silnej woli, tylko dlatego, że nigdy nie zamieniono ich w liczbę godzin w tygodniu. Dopóki zapis brzmi „schudnę” albo „nauczę się angielskiego”,…
Osobowość i charakter
Altruizm – co to znaczy i kim jest prawdziwy altruista?
Pomoc, po której nie zostaje żaden dług, zdarza się rzadziej, niż się wydaje. Wystarczy cicha nadzieja na rewanż albo obecność świadków, żeby czyn przesunął się z altruizmu w…
Emocje
Mapa emocji w ciele – gdzie odczuwamy poszczególne uczucia?
Zanim pojawi się słowo „lęk”, jest ucisk w klatce i chłodne dłonie. Mapa emocji zbiera takie doznania od setek osób i uśrednia je na jednej sylwetce: ciepły kolor…
Rozwój osobisty
